Wat doet alcohol met de hersenen?
Alcohol heeft invloed op hoe het brein werkt. Na het drinken van 1 of 2 glazen werken de hersenen al anders dan normaal. Als je alcohol drinkt kunnen de hersenen beschadigd raken.
Wat gebeurt er in de hersenen als je alcohol drinkt?
Als je alcohol drinkt, is het na 10 minuten in de hersenen. Vanaf dat moment ben je onder invloed. Alcohol werkt verdovend op de hersenen. Dat betekent dat je hersenen trager worden of minder goed werken. Dronken mensen zien en horen bijvoorbeeld minder goed. Dat is de reden waarom dronken mensen vaak hard praten. Het gedeelte van de hersenen die zorgen voor je evenwicht zijn dan ook verdoofd. Je ziet daarom dat dronken mensen minder goed kunnen lopen.
Een effect van alcohol is ontremming. Ontremming betekent dat je sneller dingen doet of durft die je anders niet zou doen. Je verliest dan de controle over jezelf. Als je een beetje alcohol drinkt merk je dit doordat je vrolijker en enthousiaster wordt. Sommige mensen praten meer als ze gedronken hebben. Als je veel drinkt kan je dingen doen waarvan je later spijt hebt.
Alcohol, de hersenen, en het lichaam
Als je veel drinkt, kan het verdovende effect van alcohol gevaarlijk worden. Alcohol remt ook de hersenstam af. Daardoor wordt dat je hartslag lager. Je gaat ook langzamer ademhalen. Je voelt je eerst versuft en moe. Als je dan nog meer drinkt kun je bewusteloos of zelfs in coma raken. Dat heet een alcoholvergiftiging. Soms wordt dat ook wel ‘comazuipen’ genoemd. Je kunt zelfs overlijden aan te veel alcohol. In 2023 kwamen er 4400 mensen in het ziekenhuis door een alcoholvergiftiging. Van deze mensen was een kwart jonger dan 18.
> Lees meer over de effecten van alcohol per glas
Eric Scherder over alcohol en de hersenen
Hoe werkt alcohol eigenlijk in je brein? Bekijk de video’s met Neuropsycholoog Erik Scherder.
Alcohol en agressie
Alcohol zorgt ervoor dat de hersenen langzamer werken. Daardoor kan je minder goed denken voordat je een keuze maakt. Sommige mensen voelen zich sneller bedreigd en worden agressief. In Nederland heeft 27 tot 43% van al het geweld te maken met alcohol. Bij geweld in het uitgaansleven speelt alcohol speelt alcohol bij 80% van de gevallen een rol.
Alcohol en zwangerschap
De hersenen ontwikkelen zich al in de baarmoeder, totdat iemand ongeveer 25 jaar oud is. Daarom zijn de hersenen van kinderen en jongeren extra gevoelig voor de effecten van alcohol. De hersenen van een ongeboren baby zijn nog gevoeliger. Als een zwangere vrouw alcohol drinkt, beschadigen de hersenen van de baby. De baby loopt dan een groot risico op foetaal alcoholsyndroom (FAS). Maar ook voor de hersenen van kinderen en jongeren heeft alcohol extra risico.
> Lees meer over alcohol en zwangerschap
Wetenschappelijke verdieping voor professionals?
Bekijk de pagina over dit onderwerp op Expertisecentrum Alcohol
Alcohol, jongeren en het brein
De hersenen van jongeren zijn extra gevoelig voor alcohol. Vooral de hersengebieden die gaan over plannen en keuzes maken. Wanneer jongeren alcohol drinken, kan dit de ontwikkeling van hun hersenen verstoren. Daardoor kunnen ze later in het leven meer moeite hebben met concentratie en geheugen. Jongeren die vroeg beginnen met drinken hebben ook een grotere kans om later veel te blijven drinken. Ze kunnen ook sneller verslaafd raken aan alcohol.
> Lees meer over de risico’s van alcohol voor jongeren
Jongeren die regelmatig drinken doen het vaak slechter op school. Ze komen ook sneller in de problemen. Het drinken van alcohol voor jongeren zorgt daarom ook voor problemen in de toekomst.
> Lees meer over het drinkadvies voor jongeren
Alcohol en mentale gezondheid
Alcohol heeft ook invloed op je mentale gezondheid. Als je drinkt, kan je je even meer ontspannen voelen. Maar als je vaak of veel drinkt, kan dit zorgen voor somberheid, angst, of problemen met slapen. Heb je al mentale klachten, zoals stress of depressie? Dan kan alcohol die klachten erger maken.
Sommige mensen drinken om zich beter te voelen. Maar door het drinken worden de negatieve gevoelens juist sterker. Je drinkt dan om je beter te voelen, maar voelt je daarna slechter. Dit kan leiden tot verslaving en problemen in het dagelijks leven.
> Lees meer over alcohol en mentale gezondheid
Alcohol en geheugen
Als je alcohol drinkt, werkt je geheugen minder goed. Als je veel alcohol drinkt, kan je soms van een bepaalde periode van de avond niets meer herinneren. Dit noemen we een ‘black-out’. Deze herinneringen komen nooit meer terug. Hoe vaker je een black-out hebt, hoe sneller het de volgende keer zal gebeuren.
Al deze effecten zijn tijdelijk. Als je weer nuchter bent werken je hersenen weer normaal. Behalve als je lange tijd veel drinkt. Dan kunnen de hersenen soms beschadigd blijven.
> Kijk hier voor tips om te minderen of stoppen met drinken
Wat doet alcohol met de hersenen op de lange termijn?
Alcohol is slecht voor de hersenen. Als iemand lange tijd zwaar drinkt1Zwaar drinken betekent minstens 1 keer per week meer dan 4 (vrouwen) of meer dan 6 (mannen) glazen alcohol drinken op 1 dag. heeft die persoon een grotere kans op hersenschade. Ook krimpen de hersenen van zware drinkers. Je geheugen gaat dan achteruit en je denkt langzamer na.
> Lees hier meer informatie over hersenbeschadiging door alcohol
